VOD z audiodeskrypcją: gdzie oglądać filmy i seriale online

Kobieta ogląda film z audiodeskrypcją

Filmy i seriale z audiodeskrypcją obejrzysz dziś online w Polsce w kilku typach miejsc. Jest serwis publicznego nadawcy (TVP VOD ma osobny dział z takimi tytułami). Są globalne serwisy subskrypcyjne, w których polska audiodeskrypcja jest dodatkową ścieżką dźwięku. Są też platformy z polską klasyką filmową, wyspecjalizowane serwisy dla osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz festiwale filmowe online. Te miejsca różnią się sposobem włączania audiodeskrypcji, liczbą tytułów z opisem i tym, czy trzeba płacić. Poniżej opisujemy każde z nich, pokazujemy, jak uruchomić opis na telewizorze i w aplikacji, oraz jak szybko sprawdzić, czy konkretny film ma polską ścieżkę AD.

Krótko mówiąc

  • Audiodeskrypcja (AD) to dodatkowy komentarz lektora, który opisuje to, czego nie słychać: akcję, miejsca, mimikę, napisy na ekranie.
  • W TVP VOD filmy z AD są osobnymi pozycjami z dopiskiem „audiodeskrypcja” w tytule, a w serwisach globalnych AD wybierasz w menu dźwięku jako ścieżkę „polski: audiodeskrypcja”.
  • Polska klasyka z AD jest dostępna m.in. na 35mm.online, gdzie opis mają wszystkie materiały filmowe.
  • Nie każdy tytuł w danym serwisie ma polską audiodeskrypcję, dlatego sprawdzaj ścieżki dźwięku na stronie konkretnego filmu przed wykupieniem subskrypcji.
  • Watch Unlocked pokazuje na jednej stronie, w których z 37 serwisów dostępny jest dany tytuł i kiedy ostatnio to zweryfikowaliśmy.

Spis treści

Czym jest audiodeskrypcja i komu pomaga

Audiodeskrypcja to słowny opis obrazu wplatany w pauzy między dialogami. Lektor mówi, kto wchodzi do pokoju, jak wygląda miejsce akcji, co pokazuje twarz bohatera i jaki napis pojawił się na ekranie. Brytyjska organizacja RNIB opisuje AD jako dodatkowy komentarz dla osób, którym trudno śledzić program lub film z powodu utraty wzroku.

Najprościej ujmuje to przewodnik po kryterium WCAG 1.2.5: napisy sprawiają, że wideo działa bez dźwięku, a audiodeskrypcja sprawia, że działa bez obrazu. Z opisu korzystają przede wszystkim osoby niewidome i słabowidzące. Przydaje się też seniorom z pogarszającym się wzrokiem, osobom, które „oglądają” film uchem, na przykład przy gotowaniu, oraz rodzinom, w których jedna osoba nie widzi, a wszyscy chcą obejrzeć ten sam seans razem.

Warto znać dwa pojęcia, które spotkasz w opisach tytułów:

  • AD w osobnej ścieżce dźwięku: opis jest jedną z wersji audio, tak jak lektor czy dubbing. Włączasz go i wyłączasz w menu odtwarzacza.

  • Wersja „z audiodeskrypcją” jako osobny tytuł: opis jest wmiksowany na stałe w dźwięk filmu. Według materiału Ministerstwa Cyfryzacji o dostępności wydarzeń online to częste rozwiązanie tam, gdzie odtwarzacz nie obsługuje kilku ścieżek dźwięku.


Istnieje jeszcze audiodeskrypcja rozszerzona, stosowana wtedy, gdy w filmie brakuje pauz na komentarz: obraz jest zatrzymywany, a lektor opisuje scenę. To rozwiązanie awaryjne, rzadko spotykane w zwykłych serwisach VOD.

Gdzie oglądać filmy z audiodeskrypcją online

Poniższa tabela zbiera główne typy serwisów, w których warto szukać AD po polsku. Ceny abonamentów często się zmieniają, więc aktualne kwoty sprawdzisz na stronie każdego serwisu.

Typ serwisuPrzykładJak działa ADCo znajdziesz
Serwis publicznego nadawcyTVP VODosobny tytuł z dopiskiem „audiodeskrypcja”polskie filmy, seriale, teatr telewizji
Globalne serwisy subskrypcyjneNetflix i inne duże platformyprzełączana ścieżka „polski: audiodeskrypcja”wybrane filmy i seriale, głównie produkcje własne
Platformy z polską klasyką35mm.onlineopis przy wszystkich materiałach filmowychodnowione filmy fabularne, dokumentalne, animacje
Serwisy specjalistyczneAdapter.plAD i napisy dla niesłyszących jako standardfilmy dostosowane do osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu
Festiwale onlineMillennium Docs Against Gravitywybrane tytuły z AD w czasie festiwaludokumenty, zwykle płatny bilet i dostęp tylko w Polsce

TVP VOD: największy wybór polskich tytułów z AD

Telewizja Polska nadaje audiodeskrypcję jako dodatkową fonię w naziemnej telewizji cyfrowej, a w internecie zbiera filmy i seriale z opisem w dziale „Dostępność: audiodeskrypcja”, o czym informuje strona TVP o napisach i audiodeskrypcji. Znajdziesz tam zarówno seriale (na przykład kolejne odcinki „Determinatora” w wersji z AD), jak i starsze filmy fabularne. Osobną kolekcję ma kategoria filmów z audiodeskrypcją w TVP Rekonstrukcja, w której są odnowione cyfrowo tytuły, takie jak „Próba ciśnienia”.

Jedna rzecz zaskakuje widzów: w TVP VOD opis jest zwykle wmiksowany w dźwięk. Użytkownicy forum Samsung Community zauważyli, że w aplikacji nie da się go wyłączyć, bo jest częścią pliku. Jeśli chcesz obejrzeć film bez opisu, wybierz jego zwykłą wersję, bez dopisku „audiodeskrypcja” w tytule. Działa to też w drugą stronę: szukając w wyszukiwarce TVP VOD, dopisz do tytułu słowo „audiodeskrypcja”.

Jeśli oglądasz telewizję z anteny, programy z opisem są oznaczone w programie telewizyjnym symbolem AD, a ich listę znajdziesz w Telegazecie na stronie 337. Ścieżkę audio przełączasz w menu ekranowym telewizora lub przyciskiem pilota.

TVP VOD: największy wybór polskich tytułów z AD — overview diagram

Netflix i inne globalne serwisy: AD jako ścieżka dźwięku

Duże platformy subskrypcyjne traktują audiodeskrypcję jak kolejną wersję językową. Na Netflixie przy każdym tytule w sekcji „Audio” widać, jakie ścieżki są dostępne. Na przykład strona filmu „Za wszelką cenę” wymienia wśród nich wersję „polski: audiodeskrypcja”, obok niemieckiej i angielskiej. Według Polskiego Związku Niewidomych Netflix rozszerzył audiodeskrypcję i napisy dla niesłyszących do ponad 20 języków i dodał oznaczenia takich tytułów.

Pamiętaj, że polska AD pojawia się najczęściej przy produkcjach własnych serwisu. Przy filmach licencjonowanych od innych studiów bywa tylko angielska albo nie ma jej wcale. Zestawienie serwisu PPE zwraca uwagę, że opis powstaje stopniowo, bo to proces czasochłonny i kosztowny. Inne globalne serwisy, takie jak Disney+, Prime Video czy Apple TV+, również obsługują audiodeskrypcję, ale dostępność polskiej wersji zależy od konkretnego tytułu.

Serwisy VOD i dostępność audiodeskrypcji po polsku

35mm.online: polska klasyka z opisem przy każdym filmie

Platforma prowadzona przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych to dobre miejsce, jeśli szukasz starszego polskiego kina. Jak podaje strona WFDiF o platformie 35mm.online, serwis ma blisko 4 tysiące materiałów filmowych w nowych, zdigitalizowanych wersjach, a wszystkie mają audiodeskrypcję, transkrypcję oraz napisy po polsku i angielsku. Platforma powstała w ramach projektu cyfrowej rekonstrukcji polskich filmów, opisanego na stronie Centrum Projektów Polska Cyfrowa.

Serwisy specjalistyczne i festiwale online

Adapter.pl to serwis przygotowany z myślą o osobach niewidomych i niesłyszących, w którym audiodeskrypcja i napisy są standardem, a nie dodatkiem. Z kolei festiwale filmowe coraz częściej udostępniają część repertuaru w sieci. Millennium Docs Against Gravity prowadzi zakładkę z filmami z audiodeskrypcją dostępnymi online z instrukcją zakupu biletu. Przed seansem trzeba się zarejestrować, a dostęp zwykle obowiązuje tylko w czasie festiwalu i na terenie Polski.

Jak włączyć audiodeskrypcję krok po kroku

Sposób zależy od tego, czy AD jest ścieżką dźwięku, czy osobną wersją filmu.

W serwisie, w którym AD jest ścieżką dźwięku (np. Netflix):
  • Uruchom film lub odcinek serialu.
  • Otwórz menu „Dźwięk i napisy” (na telewizorze często na dole ekranu, bez ikony).
  • Wybierz „polski: audiodeskrypcja”. Jeśli tej pozycji nie ma, tytuł nie ma polskiego opisu.
  • Aby wrócić do zwykłej wersji, wybierz w tym samym menu „polski” lub język oryginalny.
W serwisie, w którym AD jest osobnym tytułem (np. TVP VOD):
  • Wpisz w wyszukiwarce tytuł i słowo „audiodeskrypcja” albo wejdź do działu dostępności.
  • Wybierz pozycję z dopiskiem „audiodeskrypcja”.
  • Nie szukaj przełącznika w odtwarzaczu: opis jest częścią dźwięku.
Na telewizorze: wiele modeli Smart TV ma w menu „Dostępność” opcję audiodeskrypcji, która dotyczy telewizji z anteny i menu telewizora, ale nie zawsze aplikacji VOD. Przewodnik po audiodeskrypcji serwisu Described Video radzi sprawdzić ustawienia „Dostępność” w menu głównym telewizora albo panel audio w trakcie odtwarzania: w wielu modelach da się tam włączyć AD na stałe dla wszystkich treści, które ją obsługują. Jeśli dopiero wybierasz sprzęt lub aplikacje, zajrzyj do naszego zestawienia najlepszych serwisów VOD na Smart TV.

Jak sprawdzić, czy konkretny film ma polską audiodeskrypcję

Najczęstszy problem nie brzmi „który serwis ma AD”, tylko „czy film, który chcę obejrzeć dziś wieczorem, ma ją po polsku”. Oto kolejność, która oszczędza czas:

  • Ustal, gdzie film w ogóle jest dostępny. Tytuł może być w abonamencie jednego serwisu, do wypożyczenia w drugim i do kupienia w trzecim.

  • Otwórz stronę tytułu w serwisie. Serwisy globalne wymieniają ścieżki audio w szczegółach filmu, często także bez logowania.

  • Szukaj słowa „audiodeskrypcja” przy języku polskim. Sama angielska AD pomoże tylko wtedy, gdy dobrze znasz angielski.

  • Sprawdź wersję „z audiodeskrypcją” w TVP VOD i na 35mm.online, jeśli to polski film. Polska klasyka często ma opis właśnie tam.

  • Dopiero wtedy wykup abonament lub wypożycz film. Przed zapłatą upewnisz się, że płacisz za wersję, której potrzebujesz.


Jeśli filmu nie ma w żadnym serwisie, sprawdź naszą listę filmów i seriali niedostępnych w streamingu: czasem tytuł wraca do katalogów po zmianie licencji.

Co mówią przepisy o audiodeskrypcji

Obowiązek audiodeskrypcji w internecie dotyczy w Polsce przede wszystkim podmiotów publicznych. Zgodnie z wyjaśnieniami Wydziału Dostępności Cyfrowej Ministerstwa Cyfryzacji ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych odwołuje się do standardu WCAG 2.1, w tym do kryterium 1.2.5, które wymaga audiodeskrypcji nagrań wideo. Ministerstwo zaznacza jednak, że AD nie zawsze jest potrzebna: jeśli wszystkie ważne informacje przekazują dialogi lub dźwięk, jak w wywiadzie czy orędziu, opis niczego nie wnosi.

Dla widza wynika z tego jedno: komercyjne serwisy VOD dodają AD według własnej polityki, więc oferta różni się między serwisami i między tytułami. Dlatego sprawdzenie konkretnego filmu ma większy sens niż wybieranie serwisu na ślepo.

Gdy wolisz kino: seanse z audiodeskrypcją na sali

Nie wszystko trafia od razu do VOD. Część premier i pokazów specjalnych jest dostępna z opisem w kinach. Filmoteka Narodowa w Warszawie przy ul. Wałbrzyskiej 35 organizuje cykl „Ekran bez barier”. Na przykład pokaz filmu „Bałtyk” w reżyserii Igi Lis odbywa się z audiodeskrypcją i napisami SDH. Opis jest realizowany na miejscu, a coraz częściej słucha się go przez aplikację w smartfonie i własne słuchawki, więc nie przeszkadza pozostałym widzom. Szczegóły techniczne każdego seansu podaje organizator na stronie wydarzenia.

Nasze zdanie: szukaj tytułu, nie serwisu

Łatwo wpaść w tę pułapkę: wykupujesz abonament, bo „ten serwis ma audiodeskrypcję”, a potem okazuje się, że film, na który czekałeś, ma opis tylko po angielsku albo nie ma go wcale. Audiodeskrypcja jest cechą konkretnego tytułu, a nie całej platformy.

Dlatego proponujemy odwrotną kolejność. Najpierw sprawdź, gdzie jest film, który chcesz obejrzeć. W Watch Unlocked widzisz na jednej stronie, czy tytuł jest w abonamencie, do wypożyczenia czy do kupienia w którymś z 37 serwisów, a przy każdym tytule podajemy datę ostatniej weryfikacji dostępności. Możesz zaznaczyć subskrypcje, które już masz, i od razu zobaczyć, czy film jest w nich bez dopłaty. Potem otwórz stronę tytułu w wybranym serwisie i sprawdź ścieżki dźwięku. To dwa kroki zamiast przeglądania kilku aplikacji po kolei.

Przy polskiej klasyce warto sprawdzić kilka serwisów naraz, bo ten sam film może być w abonamencie w jednym miejscu, a w wersji z opisem w innym. Jeśli szukasz tytułów z konkretnym aktorem, na przykład filmów z Olgierdem Łukaszewiczem, na jego stronie zobaczysz, gdzie są dostępne teraz, a potem sprawdzisz wersję z AD w TVP VOD lub na 35mm.online.

— Nkosi

Sprawdź dostępność filmu w 37 serwisach

Zanim zapłacisz za kolejny abonament, sprawdź, gdzie film jest dostępny. W wyszukiwarce Watch Unlocked wpisujesz tytuł i widzisz wszystkie opcje: abonament, wypożyczenie i zakup, z porównaniem cen i datą ostatniej weryfikacji. Jeśli szukasz polskich tytułów, które najczęściej mają opis w serwisach krajowych, zacznij od przewodnika gdzie oglądać polskie filmy online.

Najczęstsze pytania

Czy audiodeskrypcja w VOD jest płatna osobno?

W serwisach opisanych wyżej audiodeskrypcja nie jest sprzedawana jako osobna usługa: to ścieżka dźwięku albo wersja tytułu dostępna w ramach tego samego dostępu. Płacisz za abonament, wypożyczenie lub bilet festiwalowy, tak jak przy zwykłym seansie. Warunki konkretnego tytułu zawsze widać na jego stronie w serwisie.

Jak wyłączyć audiodeskrypcję, która włączyła się sama?

W serwisach z przełączanymi ścieżkami wybierz w menu „Dźwięk i napisy” zwykłą wersję „polski” lub oryginalną. Jeśli opis słychać w TVP VOD, prawdopodobnie włączyłeś wersję z dopiskiem „audiodeskrypcja”: wróć i wybierz zwykłą wersję tytułu. Sprawdź też menu „Dostępność” w telewizorze, bo tam bywa włączona AD dla telewizji z anteny.

Czy filmy z audiodeskrypcją obejrzę za darmo?

Część z nich tak. W TVP VOD wiele materiałów obejrzysz bez abonamentu, a to, czy dany film z AD wymaga pakietu, widać na stronie tytułu. Na festiwalach online zasady ustala organizator, zwykle obowiązuje bilet. W pozostałych serwisach potrzebujesz abonamentu lub wypożyczenia.

Czy audiodeskrypcja jest dostępna w aplikacjach na telefon?

W większości serwisów tak. Według RNIB audiodeskrypcja działa na większości urządzeń, od przeglądarek po aplikacje na telewizory i konsole, a ścieżkę wybiera się w menu odtwarzacza tak samo jak na telewizorze. Wersje z wmiksowanym opisem działają na każdym urządzeniu, bo są zwykłym plikiem filmu.

Źródła

Rekomendacje